Trong thực tế, hai khái niệm khởi công và động thổ thường được sử dụng thay thế cho nhau. Tuy nhiên, xét về ý nghĩa, đây là hai nghi thức có sự khác biệt nhất định.
Động thổ mang nhiều yếu tố văn hóa, tâm linh. Đây là nghi thức xin phép thần linh, thổ địa trước khi tác động vào khu đất để xây dựng. Hoạt động thường thấy là dâng hương, thực hiện nghi lễ và xúc những nhát đất đầu tiên.
Trong khi đó, khởi công mang tính pháp lý, kỹ thuật và truyền thông rõ hơn. Lễ khởi công đánh dấu thời điểm công trình chính thức bước vào giai đoạn thi công sau khi đã hoàn thiện các thủ tục cần thiết. Nghi thức có thể gồm phát lệnh khởi công, xúc cát, nhấn nút, vận hành máy móc hoặc đóng cọc đầu tiên.
Có thể hiểu đơn giản:
Động thổ là xin phép để bắt đầu xây dựng.
Khởi công là chính thức bắt tay vào xây dựng.
Với những dự án nhỏ như nhà ở, biệt thự hoặc công trình gia đình, người ta thường dùng tên gọi lễ động thổ.
Với các dự án lớn như nhà máy, khu đô thị, cầu đường, trường học hoặc công trình công cộng, tên gọi lễ khởi công thường phù hợp và trang trọng hơn.
Nhiều chương trình hiện nay kết hợp cả hai yếu tố và sử dụng tên gọi “Lễ động thổ và khởi công dự án”. Tuy nhiên, khi xây dựng kịch bản sự kiện, đơn vị tổ chức cần hiểu rõ bản chất dự án để lựa chọn tên gọi và nghi thức cho chính xác.
Bởi trong nghề sự kiện, đôi khi chỉ khác nhau một từ, nhưng ý nghĩa và cách tổ chức lại hoàn toàn không giống nhau.